fluidengage_200x90_rgb_plainBkg_col-Blue
banner_under_sky_1
banner_under_sky_2
banner_under_sky_3
banner_under_sky_4
banner_under_sky_1

ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΒΟΪΟΥ

\Στα χωριά του Βοΐου, τα γνωστά μαστοροχώρια, η γυναικεία φορεσιά, ραμμένη από τις ράπτριες των χωριών ή τους ραφτάδες, τους τερζήδες έχει τα εξής κομμάτια:
Τα εσώρουχα: το συντρόφ΄, η φανέλλα, και το κατασάρι.

Το πουκάμισου ή πκάμσου (υποκάμισο): Γινόταν από πανί υφασμένο στους σπιτικούς αργαλειούς.Ήταν μακρύ, κεντημένο στο γύρο και στη λαιμαριά με δαντέλλα άσπρη από μεταξωτή κλωστή (την τσίπκα). Τις Κυριακές και τις γιορτές οι γυναίκες φορούσαν στις άκρες των μανικιών «μανικέτια» κεντητά με δαντελίτσα, όπως και της λαιμαριάς. Υποκάμισα δώριζαν οι νύφες στους γάμους, όπως τονίζει το τραγούδι:
«Η νύφ’ οικονομιέται να ‘ρθει να μας δωρίσει,
τον πεθερό πουκάμσου, την πεθερά πουκάμσου,
τ’ αντραδέρφια τις πατούνες και τις αντραδέρφες ρούχο».

Το φουστάν’: Το έραβαν οι ράπτριες και οι ραπτάδες των χωριών όπως και τα προικιά των κοριτσιών. Είχε βελούδο στο στήθος και βελούδινο φαρμπαλά στον ποδόγυρο. Τα υφάσματα, που χρησιμοποιούσαν για τα φουστάνια ήταν μεταξωτά, μισομέταξα, μάλλινα, μισομάλλινα, βαμπακερά και λινά με διάφορες ονομασίες το καθένα, όπως:

Πέλο. Μπλε βαμπακερό με λεπτές κίτρινες ρίγες, για τις ηλικιωμένες γυναίκες.

Σιάμ΄. Βαμπακερό με λεπτές ρίγες και διάφορους χρωματισμούς.kozani-perioxi-voiou
Κουτνί. Ύφασμα από μετάξι ή και βαμπάκι με φαρδιές ρίγες και διάφορα χρώματα.
Στιόφα.Μεταξωτό με διάφορα χρώματα, κυρίως γαλάζιο κλαδωτό και λουλουδάτο.
Μουχαρές. Ολομέταξο σε διάφορους χρωματισμούς, για τις γιορτές.
Κουργαζές. Μεταξωτό σε πολλούς χρωματισμούς.
Γκιζί. Λινομέταξο με μαύρες και κίτρινες ρίγες.
Κατιφές. Βελούδινο με ρίγες ή χωρίς ρίγες.
Μάλλινα και μισομάλλινα κι άλλα είδη.

Οι ποδιές: Οι ποδιές των γυναικών ήταν μάλλινες, βελούδινες ή από το ίδιο ύφασμα, που ήταν καμωμένο το
φουστάνι. Στα πλάγια είχαν δαντέλα και στο κάτω μέρος φραμπαλά (πλισέ) από το ίδιο ύφασμα. Οι ποδιές από σατέν μαύρο είχαν στο κάτω μέρος φαρδύ κέντημα και φραμπαλά και στα πλάγια στενό κέντημα. Στη μέση είχαν τα αρχικά του ονόματος του κοριτσιού και πάνω δεξιά την τσέπη. Κεντητή ποδιά από χασέ τη φορούσαν οι νύφες όταν κερνούσαν τους επισκέπτες και τη δεύτερη μέρα του γάμου όταν έχυναν νερό για να πλένονται οι καλεσμένοι.

Ζώνη: Μάλλινη από ύφασμα χρωματισό, καλογαζωμένη, με τοκάδες (πόρπη ή θηλύκια) στα άκρα, που ενώνονταν στο μπροστινό μέρος με κόπιτσα και θηλιά, γι’ αυτό τα έλεγαν και «κόψες» ή «κλειδώματα».

Σαλταμάρκα: Είδος ζακέτας για τις νέες γυναίκες με μανίκια, από τσόχα ή βελούδο, ανοιχτό μπροστά, με κεντήματα από χάντρες.

Γιλέκια: Σεγκούνι ανοιχτό μπροστά χωρίς μανίκια, κεντημένο μπροστά με «τσαπάρια», ασημογάιτανο και ασημολουτριά και σειρητωμένο στο γύρο με κόκκινο σειρήτι.
Σε ορισμένα χωριά λέγεται και Κ ο υ ν τ ο ύ σ ι α.

Τσιράπια: Είναι οι γυναικείες κάλτσες. Μαύρες μέχρι το γόνατο για τις ηλικιωμένες με ένα κέντημα στο λαιμό ή άσπρες για τις νιόνυμφες με κέντημα στις μύτες και στις φτέρνες.

Κάπα. Σεγκούνι από δίμητο για τις ηλικιωμένες, χωρίς μανίκια, σειρητωμένο στο γύρο, με τρίδιπλο γιαννιώτικο γαϊτάνι.

Μαχραμάς: Καλύπτρα άσπρη ή χρωματιστή (πέπλο), που τη φορούσαν οι νύφες όταν πήγαιναν στην εκκλησία.

Πιστιμάλ΄: Μεγάλη χνουδωτή πετσέτα κεντητή, που έβαζαν στην τσέπη του φουστανιού.

Ριμσέδες: Ασημένια κοσμήματα, που κρέμουνταν σε ασημένιες αλυσίδες στην άκρη της κοτσίδας.

Σκουλαρίκια: Με φλουριά για το στόλισμα των αυτιών.

Κιουστέκι: Για το στόλισμα του στήθους μαζί με το Σ τ α υ ρ ό και τα μ π ι λ ι τ ζ ί κ ι α για τα χέρια.

Μαντίλια της κεφαλής: Ήταν μάλλινα μαύρα με κρόσσια για τις ηλικιωμένες, που τα έδεναν πάνω από το δέμα (άσπρο μαντήλι κλωσμένο γύρω από το κεφάλι για να γίνει πυργωτό το δέσιμο).

Οι νέες φορούσαν άσπρα φακιόλια, που τα στόλιζαν γύρω γύρω με μπιμπίλες και φέξες, λειψιάνικα μεταξωτά, χρωματιστά κι άλλα βιεννέζικα, μάλλινα ή βαμπακερά, λουλουδάτα.

 

Παραδοσιακές ποντιακές φορεσιές Βοΐου

Χορευτικό Ποντιακό Συλλόγου Τσοτυλίου

Χορευτικό Ποντιακό Συλλόγου Τσοτυλίου

Λυράρης με την ποντιακή λύρα (κεμεντζέ)

Λυράρης με την ποντιακή λύρα (κεμεντζέ)

 

 

Η ποντιακή γυναικεία φορεσιά είχε τα εξής κομμάτια:

1. Το Κετσέκ. (Μαντή κιφαλί). Είναι το μαντήλι που δένουν στο κεφάλι.
2. Το βρακί και το καμίς. Είναι τα εσώρουχα που φορούσαν κατάσαρκα.
3. Η βράκα (Σιαλβάρ).
5. Η εμποδέα η φωτάν. Είναι η ποδιά.
6. Ορτάρε. Είναι οι μάλλινες κάλτσες.
7. Τσαρούσια ή παπούτσια. Τα υποδήματα.

Η νυφιάτικη φορεσιά, εκτός από τα εσώρουχα είχε:
1. Φόρεμα μεταξωτό μονοκόμματο, το χας φιστάν ή το κιαζί (ζουπούνα σχιστή ή μονοκόμματη).
2. Το σιαλβάρ (βράκα).
3. Το μαντήλ κιφαλί (μαντήλα μεταξωτή για το κεφάλι ή φες πιστακλί (φέσι με φούντα).
4. Μαντζίνιχα (χάντρες στο μέτωπο) ή τάπλα (τεπελίκι).
5. Κουρσί, που ήταν στολίδι δίπλα στο γιακά.
6. Ζωνάρ ταραπουλάχ (μεταξωτό ζωνάρι).